KLİMA YIKAMA HAKKINDAKİ SORULAR
Araç klima endüstrisindeki en önemli konu sistem elemanlarının yıkanmasıdır.
Günümüzde çeşitli araçlarda kullanılan değişik parçalar ve olanaklar vardır.
Su anda,araç ve parça üreticileri çeşitli araç klimalarının üniversal aletleri üzerine yeni tavsiyelerde bulunmadılar.Bu durum klima uzmanları için kafa karıştırıcıdır.Bu da yıkama metodu ve çalımsa aletlerinin seçimini zorlaştırıyor.
Neden yıkama?
Tamircilerin bakış açısından:
• Pahalı tekrarlayan tamirlerden kaçınmak
• Müşteri memnuniyetini artırmak
• Tamirciler için maliyetleri azaltmak
• Parça üreticileriyle oluşabilecek garanti ile ilgili problemlerden kaçınmak
Müşterilerin bakış açısından:
• Klima sisteminin düzenli çalışması
• Müşteriler için satın almadan sonraki maliyetlerin azalması
Yıkama ne anlama geliyor?
Düzenli kontrollerle tam olarak çıkarılamayan kirler ve hasar verici maddeler yıkama esnasında dışarıya atılır.
Bu prosedür,klima sisteminin tüm parçalarını ve özellikle sistemin en önemli parçası olan kompresörü koruma anlamındadır.
HASAR VERİCİ MADDELER VE ONLARIN ETKİLERİ KİRLETİCİ ETKİSİ
Nem Donmuş valflar için ana sebeptir,soğutucu gazla tepkimeye girerek asit üretirler,pas ve korozyon oluştururlar. Hava Çok yüksek sıcaklıklar için sebeptir,basınç ve sıcaklık soğutucunun düzenini bozar.Makinenin içindeki yağ ile tortulaşmış yağı birbirine bağlar,soğutma etkisini
azaltır ve sistem içerisinde nem oluşturur. Metal parçalar Valf ve sistem borularını tıkar,hareketli parçalara engel olur. Yanlış yağ ve karışmış yağlar Yetersiz yağlamaya neden olur,tortulaşmış yağlar oluşturur,çeşitli şekildeki çamur ve tortular valfları tıkar. Kir Sistem içerisindeki orifis tüpünü,expansion (genleşme) valfını engeller,reaksiyonlar aside neden olur,benzer reaksiyonlar aşınma oluşturur,bunlardan dolayı parçalar hasara uğrar. Kauçuk Sistemin filtre ve valflarına engel olur.
Sistem Parçaları Üzerine Etkileri
Genleşme (expansion) araçları:
Sabit vanalar içerisindeki akış oranı kalibre edilmiş orifis tüplerinin büyüklüğüne bağlıdır.Yağ tortusu ve diğer kirleticiler sistem filtrelerini engeller.
Genleşme (expansion) valflar Evaporatör ve kondansör Kirler evaporatörlerin ve kondansörlerin kanalları içerisinde zamanla bir çeşit kabuk oluştururlar.Eğer bu kirler periyodik bakımlar esnasında çıkarılmaz ise, bu ısı değiştirgeçlerinin kapasiteleri düşecek ve sistemin soğutma kapasitesi azalacaktır.
Kompresör :
Karışık ve kirlenmiş yağlar gerekli yağlama özelliğine sahip değildir.Kir parçacıkları zımpara kağıdı seklinde sistemdeki hareketli parçalara hasar verir.Bunun sonucunda kompresör arızalanır.
Multipas parçaların yıkanması:
Multipas kondensem ve evaporatörler günümüzde çoğu modern sistemlerde bulunuyor.Bu parçaların yıkanması sırasında karmaşıklıklarla yüz yüze kalınabilir.
Multipas kondenselerde,yüksek basınç hattı kondensece girer girmez iki veya daha fazla paralel kanallara bölünür.Eğer bu kanallardan biri kirli veya tıkalı diğeri temiz ise yıkama sıvısı bu açık olan kanaldan akacaktır. Bu yolla kirler hattın içerisinde kalır.Eğer yıkamadan sonra kondensecin veya evaporatörün temiz olduğundan emin değilsen,tek çözüm parçayı değiştirmektir.
YIKAMA METODLARI
Su anda 3 çeşit yıkama metodu vardır:
• Nitrojenle yıkama
• Kimyasal deterjanlarla(yıkama çözücüleriyle) yıkama
• Soğutucu gazla yıkama
Nitrojenle yıkama
Metoda: Her parçaya tek tek özel bir adaptör kullanarak,10 bardan 15 bara kadar uygulanır sonra kurur.
Avantajları: Deterjanlara göre düşük fiyatlıdır, evaporatörlerde tortu bırakmaz
Dezavantajları: fazla yıkama etkisi yoktur,parçanın dışındaki geniş partikülleri yıkar,temizlenen yağ miktarı çok azdır,sadece tek parçalar yıkanabilir.Parçaların sökümü yüksek maliyet oluşturur.
Kimyasal deterjanlarla(yıkama çözücüleriyle) yıkama:
Metodda yıkama çözücüleri bireysel parçaların içine enjekte edilir.Bugün sadece bir yıkama çözücüsü bir üretici tarafından onaylanır.
Avantajları: çok iyi temizleme etkisi oluşturur hatta sertleşmiş tortuları temizler.
Dezavantajları: yüksek maliyetlidir,çözücü sürekli yenilenmesi ve sıvı olarak kullanılması zorunludur.Kimyasal sıvılar sistem hatlarına ve kaçak tıkayıcılara hasar verebilir,sadece tekil parçalar yıkanabilir,yağ çıkarma özelliği azdır.
Soğutucu gazla yıkama:
Metoda: sıvı soğutucu sistemin tümünü yıkayabilir,özel bir alete ve adaptöre ihtiyaç vardır.Modern klima gaz çekme cihazları soğutucu gazla yıkama yapabilir.
Avantajları: deterjana ihtiyaç yoktur,ideal yağ çıkarma özelliğindedir çünkü normal işlemlerde ve yıkamada aynı gazlar kullanılır,soğutucu gaz makine içerisinde tekrar dönüştürülür ve daha sonra tekrar kullanılabilir,kaçak tıkayıcılara ve parçalara zarar
vermez,sistemin tümü yıkanabilir böylece parçaların söküm maliyeti oluşmaz.Tüm parçalar sistem içerisinde kalır.
Dezavantajları: yok
Yıkama Metodunun Seçimi
KİRLİLİK VEYA HASAR ÇESİDİ TAVSİYE EDİLEN YIKAMA METODU
Kompresör hasarı soğutucu gaz
Bilinmeyen veya karışık yağ soğutucu gaz
Zor tortular Yıkama çözücüsü
Kaza,önden hasar soğutucu gaz
Yağ sökme soğutucu gaz
R12 den R134a ya dönüşüm soğutucu gaz
Bloklu sistem Yıkama çözücüsü
Sistemdeki deterjan Soğutucu gaz veya nitrojen
Sistemdeki dryer dan gelen kurutucular
Yıkama çözücüsü
Açılmayan,3 yıldan daha eski olmayan sistem kaçakları
Sistemi boşaltma
Sistem kaçağı,3 yıldan eski gazla yıkama,dryer’ı değiştirme
Sistem kaçağı,yüksek yağ kayıbı soğutucu gaz
Kompresör yağ yanması
Yıkama çözücüsü
SOGUTUCU GAZLARLA YIKAMA
Pratik örnekler:
Düzenli kontrollerle tam anlamıyla çıkarılamayan hasarlı parçalar ve kirler yıkama esnasında dışarıya atılır.
Bu prosedür,klima sisteminin tüm parçalarını ve özellikle sistemin en önemli parçası olan kompresörü koruma anlamındadır.
Yıkama hem de yağ tortularının sökümü için uygun bir yoldur.
Kompresörün yanmasından sonra yeni kompresörün metalik parçalar tarafından zarar görmemesi için sistemi yıkamak gereklidir.
Üreticiler,bize kompresörler için sistem yıkamasının gerekliliği konusunda önerilerde bulunmuşlardır.
Klima sisteminden yağın sökülmesi :
Klima sisteminin yağ seviyesi hakkında bir belirti olmadığında,yağı değiştirmeliyiz.Bu yol,sistemin çalışmasından emin olmak için tek yoldur. Yağı akıtmak için kompresörü yerinden sökmek zorundayız.Sistem hatları bu işlemden sonra temizlemek için yıkanır.
Klima sistemindeki karışmış yağlar:
Bir yağın diğer uygun olmayan yağlarla karışması,yağ kalınlığının ve viskozitenin artmasına neden olur.
En yaygın yağlar:
• Eski R12 li sistemler için kullanılan mineral yağlar.
• R134a lı sistemlerde kullanılan PAG veya çeşitli ester yağlar gibi sentetik yağlar.
Mineral ve sentetik yağların karışımından kaçınılmalıdır.R12 den R134a ya dönüşümde önemli problemler oluşur.Yıkama işlemi sırasında tüm mineral yağlar temizlenmelidir.
Metalik kalıntılar:
Metalik parçaların sistemden dışarı atılması yıkamanın bir baksa nedenidir.Makinenin çalışması sırasında büyük metal parçaların kompresöre veya diğer elemanlara zarar vermesinden dolayı sistem yıkanır.Birikmiş tortular soğutucu gazı kullanılarak çıkartılmalıdır.
Eğer,kompresörün bozulmasından sonra yenisi sistem yıkanmadan takılırsa,kalan metal partiküller yeni kompresöre zarar verir ve bundan dolayı garantisi geçerli olmaz.
ARACIN YIKAMA İŞLEMİNE HAZIRLANIŞI:
Klima sisteminde bulunan expansion valf yerinden çıkartılıp,yıkama setiyle birlikte gelen ve expansion valfı iptal etmek için kullanılan aparat takılır. Kompresörün bağlantı uçları sökülür ve yıkama setiyle birlikte gelen hortum ve uygun aparatlar kullanılarak by-passa yapılır. Klima sisteminde bulunan dryer filtre söküldükten sonra açıkta kalan hortum uçlarından bir tanesi uygun aparat kullanılarak körlenir (kapatılır).Diğer ucuna da uygun aparat bağlanır ve yıkama tankının gözetleme camından çıkan hortumla birleştirilir.
Yıkama işleminin Yapılaması:
Cihaz açma kapama düğmesinden açılır.Ana menüden klima yıkama seçilir ve yıkama zamanı girilir (en az 60 dakika).Daha sonra yıkamak için gerekli olan gaz miktarı girilir (aracın aldığı gaz miktarı+3kg).”enter” a basıldıktan sonra makine,vakum değeri 50 ye düşünceye kadar vakum yapar sonra 5dk kaçak bekler.Eğer kaçak yoksa yıkama işlemine baslar,eğer kaçak varsa sistem tesisatı ve bağlantılar kontrol edilmelidir.
Yıkama işleminin Sonu:
Yıkama işlemi bittiğinde yıkama tankının altındaki vana açılır ve biriken partiküller atılır böylece tank temizlenmiş olur.Her 3 yıkamada bir yıkama filtresinin değiştirilmesi tavsiye edilir.
